Περγαμόντο vs Κόκκινο Ρύζι (μέρος 1ο) - smilevitamins.gr

Περγαμόντο vs Κόκκινο Ρύζι (μέρος 1ο)

Περγαμόντο vs Κόκκινο Ρύζι

Το περγαμόντο είναι ο καρπός του δέντρου περγαμοντιά η οποία ανήκει στα εσπεριδοειδή. Το επιστημονικό όνομα της περγαμοντιάς είναι Κίτρος η περγάμιος (Citrus bergamia) του γένους Κίτρος (Citrus) της οικογένειας των Ρυτοειδών (Rutaceae). Είναι δέντρο αειθαλές, σχετικά μικρό σε μέγεθος και με φύλλωμα που ποικίλλει σε σχήμα. Οι βλαστοί του είναι χρώματος ανοικτού πράσινου. Τα φύλλα του είναι μεγάλα, λογχοειδή και μυτερά. Τα άνθη είναι λευκά, ενώ οι καρποί του είναι σχετικά μεγάλοι, είτε πεπλατυσμένοι, είτε στρογγυλοί και έχουν χρώμα κίτρινο προς πορτοκαλί. Οι καρποί έχουν προεξέχουσες βάσεις και κορυφές με ανθεκτικούς στήμονες. Το φυτό περγαμόντο κατάγεται από τη νότια Ιταλία αλλά φύεται και σε μέρη της Αμερικής. Ο καρπός μοιάζει με διασταύρωση πορτοκαλιού και λεμονιού, συνήθως πράσινου χρώματος. Το περγαμόντο είναι πολύ ξινό και συνήθως δεν τρώγεται ωμό. To περγαμόντο χρησιμοποιείται ως τσάι, ως γλυκό και ως αιθέριο έλαιο. Το περγαμόντο ως γλυκό είναι γνωστό με τη μορφή της σπιτικής μαρμελάδας περγαμόντου, η οποία και γίνεται όλο και πιο γνωστή, καθώς είναι πολύ νόστιμη και ιδιαίτερη.

Το περγαμόντο δεν έχει σαφή καταγωγή και οι περισσότεροι ειδικοί, εκτιμούν ότι πρόκειται για μετάλλαξη άλλων εσπεριδοειδών. Βάσει γενετικών αναλύσεων πιθανολογείται ότι είναι υβρίδιο δύο ειδών κιτριάς των Citrus limetta και Citrus aurantium. Όσο για τη χώρα προέλευσής του υπάρχουν διάφορες θεωρίες, επικρατέστερες των οποίων είναι οι ακόλουθες: Ελλάδα , Κίνα, Ισπανία και Κανάριοι Νήσοι. Στην Ελλάδα, καλλιεργείται στην Ήπειρο, στην Κορινθία, στην Αργολίδα, στην Κέρκυρα, στην Κεφαλλονιά, στην Άνδρο και στην Κρήτη. Το περγαμόντο ήταν για πολλούς αιώνες το μυστικό άρωμα αλλά και φάρμακο της Ανατολής, το χρησιμοποιούσαν για την προστασία της καρδιάς των αγγείων. Ο Αθήναιος (2ος-3ος αιώνας μ.Χ,) αναφέρει τη χρήση για αρωματισμό του ρουχισμού αλλά και για την αντιμετώπιση της κακοσμίας του στόματος.

Οι πρακτικοί γιατροί από τον 1ο μ.Χ. αιώνα (Αθήναιος) και αργότερα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (του Βυζαντίου) και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας χρησιμοποιούσαν το φρούτο και το αιθέριο έλαιο για την προστασία από ασθένειες αλλά και κυρίως ως αντίδοτο στα δηλητήρια. Οι πρώτες μαρμελάδες με μέλι αναφέρονται ήδη στον Αθήναιο τον 2ο-3ο αιώνα μ.Χ. Μετά το 800 μ.Χ. με την μεγάλη διάδοση της ζάχαρης το γλυκό του κουταλιού που παρασκευάζεται με τη φλούδα περγαμόντου αλλά και τα λουκούμια που παρασκευάζονται με το αιθέριο έλαιο, γίνονται ευρέως γνωστά λόγο των ευεργετικών για την υγεία ιδιοτήτων τους. Ειδικά τον 18ο, με την αλλαγή του κλίματος και τη μείωση των θερμοκρασιών στο παγκόσμιο κλίμα η καλλιέργεια του Περγαμόντου αναπτύσσεται δυναμικά σε πιο νότιες θερμές περιοχές (Νότια Μικρά Ασία, Πελοπόννησος, Νότια Ιταλία, Ιόνιο).

Περγαμόντο της γιαγιάς!

Τον 19o μ.Χ. αιώνα το Κερκυραϊκό Περγαμόντο σύμφωνα με τον Ian Bersten (TEA, 1939) αποτελεί τη βάση του φημισμένου τσαγιού Earl Grey. Σήμερα είναι γνωστό ως το περγαμόντο της γιαγιάς, καθώς ειδικά στην περιοχή της Κρήτης σε αρκετά χωριά, πολλές γιαγιάδες χρησιμοποιούσαν για πολλά χρόνια το περγαμόντο για την παρασκευή μαρμελάδας.

Περγαμόντο μαρμελάδα

Υλικά που θα χρειαστείτε για να φτιάξετε μαρμελάδα με περγαμόντο:

  • 10 περγαμόντα
  • 2½ κιλά ζάχαρη
  • 2½ ποτήρια νερό
  • 2½ κουταλιές χυμό λεμονιού

Τα φρούτα που θα χρησιμοποιήσουμε πρέπει να είναι φρέσκα, γερά και όχι

όχι πολύ ώριμα (τα υπερώριμα λιώνουν στο βράσιμο, ενώ τα άγουρα σουρώνουν).

Η ζάχαρη που θα χρησιμοποιήσουμε πρέπει να είναι στη σωστή αναλογία. Αν προσθέσουμε λιγότερη ζάχαρη το γλυκό θα χαλάσει, αν προσθέσουμε περισσότερη θα ζαχαρώσει. Η ζάχαρη είναι το συντηρητικό των γλυκών καθώς εμποδίζει την ανάπτυξη διάφορων μικροοργανισμών.

Μεθοδολογία για Περγαμόντο μαρμελάδα:

  1. Πλένουμε τα περγαμόντα, τα σκουπίζουμε και τρίβουμε τη φλούδα τους ελαφρά σε ψιλό τρίφτη.
  2. Χαράσσουμε το κάθε φρούτο σε 4 ίσα μέρη και βγάζουμε τη φλούδα σε 4 «φύλλα». Αφαιρούμε από το εσωτερικό του κάθε «φύλλου» τις χοντρές ίνες. Αν πολύ χοντρή η φλούδα μπορούμε να αφαιρέσουμε και λίγη από τη ψίχα (το λευκό εσωτερικό μέρος της φλούδας).
  3. Τυλίγουμε τα «φύλλα» σε ρολό ή απλά τα διπλώνουμε και τα περνούμε σε χοντρή άσπρη κλωστή με χοντρή βελόνα. Το πρώτο ρολό, όπως και το τελευταίο της ίδιας κλωστής, το τυλίγουμε 2-3φορές κυκλικά για να είναι πιο σταθερά.
  4. Τα βράζουμε και τα αφήνουμε να κοχλάσουν για 5 λεπτά και, στη συνέχεια, αλλάζουμε το νερό τους με κρύο νερό. Την ίδια μέρα αλλάζουμε ακόμα 2-3φορές το νερό τους χωρίς, όμως, να τα ξαναβράσουμε.
  5.  Τη δεύτερη και τρίτη μέρα αλλάζουμε απλά το νερό τους, την πρώτη φορά με ζεστό νερό και ύστερα με κρύο για 2-3 φορές.
  6. Την τέταρτη μέρα αλλάζουμε το νερό τους και τα βράζουμε μέχρι να ψηθούν, δηλαδή να μαλακώσουν. Όταν πέφτουν από τη βελόνα είναι έτοιμα. Τα στραγγίζουμε και όταν κρυώσουν τους ρίχνουμε τη ζάχαρη και το νερό και τα αφήνουμε για 3-4 ώρες. Τα ζεσταίνουμε για 10 λεπτά περίπου και τα αφήνουμε για την επόμενη μέρα.
  7. Ζεσταίνουμε το γλυκό να «δέσει», ξαφρίζοντας όταν χρειάζεται. Προς το τέλος του «δεσίματος» προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού.
  8.  Γεμίζουμε τα βάζα, τα κλείνουμε και τα αναποδογυρίζουμε μέχρι να φύγει όλος ο αέρας και να σφραγίσουν αεροστεγώς.

Περγαμόντο μαρμελάδα, έτσι μπορείτε να φτιάξετε μια μαρμελάδα με βάση το περγαμόντο, μην διστάσετε να πειραματιστείτε και άμα φτιάξετε κάτι νόστιμο μοιραστείτε το και μαζί μας.

Περγαμόντο λικέρ

Υλικά

Για ένα μπουκάλι ούζο 700 γραμ περίπου

1 1/2 κούπα η’ 12 περγαμόντα το ξύσμα

1 ξυλάκι κανέλα 4 γαρύφαλλα

Σιρόπι

1500 γραμ ζάχαρη

1 1/2 λίτρο νερό

Μεθοδολογία για Περγαμόντο λικέρ

  1. Πλένουμε πολύ καλά τα περγαμόντα και τα ξύνουμε στο ψιλό του τρίφτη
  2. Βάζουμε σε μια γυάλα το ούζο την κανέλα και τα γαρύφαλλα.
  3. Σε ένα διπλό τούλι βάζουμε το ξύσμα και το δένουμε καλά αφήνοντας αρκετή κορδέλα από το δέσιμο.
  4. Όταν βάλουμε το ξύσμα μέσα στο ούζο προσέχουμε να μην ακουμπάει στον πάτο της γυάλας.
  5. Κρατάμε την άκρη από την κορδέλα δεσίματος και βάζουμε το καπάκι να την κρατάει μακριά από τον πάτο.
  6. Αφήνουμε ένα μήνα τα υλικά στην γυάλα κουνώντας τακτικά.
  7. Όταν έχει περάσει ο μήνας βράζουμε ένα καλά δεμένο σιρόπι και το αφήνουμε να κρυώσει καλά.
  8. Τέλος ενώνουμε τα δυο μείγματα και σουρώνουμε το λικεράκι μας και είναι έτοιμο.

Περγαμόντο λικέρ, έτσι το λικεράκι σας είναι έτοιμο για κατανάλωση θα σας βοηθήσει και στην χώνεψη απλά φροντίστε να μην το παρακάνετε!

Περγαμόντο ιδιότητες

Το Περγαμόντο περιέχει τεράστιες ποσότητες πολυφαινολών και είναι πάρα πολύ πλούσιο στα αντιοξειδωτικά. Πολλές μελέτες έχουν δείξει την παρουσία μεγάλης ποσότητας πολυφαινολών σε αυτά τα εσπεριδοειδή- φυσικές ενώσεις γνωστές για τις ισχυρές αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες που συμβάλλουν στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων των λιπιδίων του αίματος. Έτσι ειδικά εάν η διατροφή σας αποτελείται κυρίως από κρέας, γλυκά, σιτηρά, γαλακτοκομικά και ελάχιστα φρούτα και λαχανικά καλό είναι να αναζητήσετε κάποιο συμπλήρωμα διατροφής που περιέχει βιολογικό περγαμόντο.

Γιατί όμως βιολογικό περγαμόντο και όχι απλό περγαμόντο;

Eίναι γνωστό πως οι περισσότεροι αγρότες για να αυξήσουν το κέρδος τους και να μειώσουν την παραγωγή που μπορεί να καταστραφεί από έντομα, ειδικά όσο αφορά τα εσπεριδοειδή χρησιμοποιούν φυτοφάρμακα ή και χημικά τα οποία μπορεί να περάσουν στο εσωτερικό του καρπού, φυσικά αυτό εξαρτάται από το είδος του φυτοφάρμακου που χρησιμοποιούν, από τα λιπάσματα καθώς και από τις καιρικές συνθήκες. Στις βιολογικές καλλιέργειες δεν χρησιμοποιούν χημικά αλλά και τα βιολογικά τρόφιμα έχουν θρεπτικά συστατικά υψηλότερης ποιότητας. Είναι γνωστό σε όλους πως τα φυτοφάρμακα μπορεί να προκαλέσουν βαριές ασθένειες (π.χ. καρκίνος) και γενικότερα προβλήματα στην υγεία.

Περγαμόντο ιδιότητες, καταλήγοντας λοιπόν αναζητήστε βιολογικό περγαμόντο και όχι απλό περγαμόντο.

Περγαμόντο δέντρο

Μπορείτε να φυτέψετε ένα δέντρο περγαμόντου για να απολαύσετε υπέροχα γλυκά του κουταλιού στον κήπο σας! Το περγαμόντο ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των εσπεριδοειδών δέντρων μαζί με την πορτοκαλιά, τη λεμονιά, η μανταρινιά και το κουμκουάτ. Το δέντρο του περγαμόντου έχει σχετικά μικρότερη ανάπτυξη από τα υπόλοιπα εσπεριδοειδή και φτάνει σε ύψος τα 2-3 μέτρα, με μεγάλα στενόμακρα φύλλα και λευκά λουλούδια που εμφανίζονται την περίοδο Μαρτίου-Απριλίου. Οι καρποί του περγαμόντο έχουν κίτρινο-πορτοκαλί χρώμα και στρογγυλό ή ελαφρώς πεπλατυσμένο σχήμα, ανάλογα την ποικιλία. Το περγαμόντο δεν τρώγεται ωμό, καθώς έχει αρκετή πικράδα στη γεύση, χρησιμοποιείται ωστόσο για την παρασκευή γλυκών του κουταλιού, για λικέρ και για μαρμελάδα. Το άρωμα του περγαμόντο αξιοποιείται τόσο στη ζαχαροπλαστική, στη βιομηχανία των καλλυντικών, καθώς στην αρωματοθεραπεία.

Οι πιο γνωστές και εμπορεύσιμες ποικιλίες περγαμόντου είναι οι ποικιλίες Femminello και η Castagnaro. To δέντρο περγαμόντου της ποικιλιάς Femminello είναι μικρότερο σε μέγεθος και με λιγότερη ανάπτυξη από την ποικιλία Catagnaro που έχει πιο ζωηρή και ορθόκλαδη ανάπτυξη. Ο καρπός της ποικιλίας Femminello είναι σχετικά σφαιρικός με λείο φλοιό ενώ ο καρπός του Castagnaro είναι στρογγυλός ή ωοειδής, με τραχύ φλοιό και μπορεί να φέρει αυλακώσεις. Η πoικιλία Femminello έχει πρωιμότερη καρποφορία ενώ έχει μεγαλύτερη πειρεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο από την ποικιλία Castagnaro.

Το περγαμόντο αναπτύσσεται καλύτερα σε πλούσια γόνιμα εδάφη και καλό είναι να αποφεύγεται η φύτευση του σε εδάφη με υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο. Το περγαμόντο είναι αρκετά ευαίσθητο στο κρύο και αναπτύσσεται καλύτερα σε νότιες περιοχές της χώρας μας ή σε μέρη με ήπιο κλίμα. Κατά την φύτευση του περγαμόντο, επιλέγουμε ηλιοφανείς προφυλαγμένες θέσεις, καθώς χρειάζεται προστασία από τους δυνατούς βοριάδες, το χαλάζι και το χιόνι που προκαλούν σημαντικες καταστροφές στη βλάστηση και στην καρποφορία του. Το περγαμόντο προσβάλλεται από τα έντομα της μελίγκρας και των κοκκοειδών (ψώρα), καθώς και από το έντομο του φυλλοκνίστη που προσβάλλει τους τρυφερούς βλαστούς των νεαρών δέντρων του περγαμόντο. Για την αντιμετώπιση των εντόμων, χρησιμοποιούμε οικολογικά σκευάσματα όπως ο θερινός πολτός, η φυσική πυρεθρίνη και οι σάπωνες αλάτων λιπαρών οξέων καλίου που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα. Tο περγαμόντο προσβάλλεται επίσης από τον μύκητα φυτόφθορα (Phytopthora) που εμφανίζει το χαρακτηριστικό σύμπτωμα της κομμίωσης (έκκριση κόλλας) στην βάση του κορμού του δέντρου, καθώς και στις ρίζες. Για την βιολογική αντιμετώπιση του μύκητα φυτόφθορα, αλείφουμε τον κορμό του δέντρου μέχρι το ένα μέτρο με βορδιγάλιο πολτό (γαλαζόπετρα με ασβέστη) και παράλληλα προσέχουμε το νερό ποτίσματος να μην έρχεται σε επαφή με τον κορμό του δέντρου.

Περγαμόντο συγκομιδή

Η ωρίμανση γίνεται περίπου οκτώ μήνες μετά την ανθοφορία. Η βασική παραγωγή (Ανοιξιάτικη ανθοφορία) συλλέγεται Δεκέμβριο – Ιανουάριο. Λόγω των δυσκολιών που εμπεριέχει η καλλιέργεια του, αλλά και της μεγάλης παραγωγικότητας καρπών, το φυτό δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο. Συναντάται στην περιοχή  Αγίου Στεφάνου στο κτήμα ‘Ήλιαστρος’ Άνω Γαρούνα και στην περιοχή  του Αγίου Γεωργίου των  Πάγων.

Περγαμόντο αιθέριο έλαιο

Το αιθέριο έλαιο περγαμόντου είναι αναζωογονητικό και τονωτικό για την επιδερμίδα και το σώμα. Χρησιμοποιείται σε αρκετά καλλυντικά.  Όπως όλα τα εσπεριδοειδή, έχει απολυμαντικές και αντισηπτικές ιδιότητες και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε αποσμητικά και ως “νότα” στη σύνθεση αρωμάτων. Στην αρωματοθεραπεία, χαλαρώνει από το άγχος και βοηθά στην ανακούφιση των μυϊκών πόνων. Ωστόσο, το αιθέριο έλαιο περγαμόντου έχει και άλλες ιδιότητες και είναι εξαιρετικό στη φροντίδα της επιδερμίδας μας, γι΄αυτό και χρησιμοποιείται και ως καλλυντικό. Σε γενικές γραμμές, το περγαμόντο είναι πολύ χρήσιμο και για ορισμένες παθήσεις του δέρματος. Το αιθέριο έλαιο περγαμόντου είναι πολύ καλό αντιβακτηριακό, ενώ έχει και καταπραϋντικές ιδιότητες, οπότε μπορεί να λειτουργήσει ως εξαιρετική επιλογή για ακμή, πληγές, τσιμπήματα και πολλά άλλα. Το περγαμόντο ανήκει στα φωτοτοξικά αιθέρια έλαια. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα ερεθισμού της επιδερμίδας, εάν χρησιμοποιηθεί τοπικά και στη συνέχεια εκτεθεί στο ηλιακό φως.

Περγαμόντο Κρήτη

Στην Κρήτη μπορείτε να βρείτε και κάποιους μικροκαλλιεργητές και να τους ζητήσετε περγαμόντο για να μπορέσετε να κατασκευάσετε γλυκό του κουταλιού με περγαμόντο. Ακόμα έχει παρατηρηθεί μια άνοδος των καλλιεργειών περγαμόντου τόσο στην Κρήτη όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα καθώς έχει αυξηθεί η ζήτηση περγαμόντου.

Περγαμόντο αποξηραμένο

Η διαδικασία αποξήρανσης στο σπίτι είναι απλή, ωστόσο είναι χρονοβόρα, καθώς απαιτείται αρκετός χρόνος προκειμένου να αποξηρανθούν. Αξίζει όμως τον κόπο, αν θέλετε να δοκιμάσετε.

Θα χρειαστείτε:

  • Έναν δίσκο ξήρανσης (από ανοξείδωτο ατσάλι – όχι αλουμινένιο), τρυπητό ή σε μορφή σχάρας, για την τοποθέτηση των φρούτων. Πρέπει να είναι λίγο μικρότερος από τις  διαστάσεις του φούρνου, ώστε να κυκλοφορεί ο αέρας παντού.
  • Αντιμικροβιακό διάλυμα.
  • Σκουρόχρωμα γυάλινα δοχεία (αποστειρωμένα) για την αποθήκευση.
  • Ώριμα και φρέσκα φρούτα

Στη συνέχεια τα ώριμα και φρέσκα φρούτα τα εμβαπτίζετε για λίγα λεπτά σε όξινο αντιμικροβιακό διάλυμα, επιλέγοντας ένα από τα παρακάτω υλικά:

Ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C): Γνωστό αντιοξειδωτικό σε μορφή μικρών κρυστάλλων (που μπορείτε να βρείτε σε φαρμακείο), που δεν αφήνει τα φρούτα να μαυρίσουν, αλλά καταστρέφει τα βακτήρια. Ανακατεύετε 2 ½ κουταλιές σούπας ασκορβικού οξέως σε 1 λίτρο κρύο νερό.

Κιτρικό οξύ ή χυμό λεμονιού: Διατηρούν και αυτά το χρώμα των φρούτων και καταστρέφουν τα μικρόβια. Το διάλυμα του κιτρικού οξέος παρασκευάζεται ανακατεύοντας 1 κουταλάκι κιτρικό οξύ σε 1 λίτρο κρύο νερό. Για το διάλυμα λεμονιού, αναμιγνύετε ίσες ποσότητες από χυμό λεμονιού με κρύο νερό, π.χ. 1 κούπα χυμό λεμονιού με 1 κούπα κρύο νερό.

Περγαμόντο άρωμα

Γνωστό ως «ο πρίγκιπας των εσπεριδοειδών», το περγαμόντο είναι ένα ηλιόλουστο και ευχάριστο άρωμα εσπεριδοειδών που εμφανίζεται σε πολλά αρώματα καθώς και σε πολυτελή κεριά. Το άρωμα του είναι αναζωογονητικό και στρογγυλεμένο,  γλυκό, αλλά πολύπλοκο και βαθύ ταυτόχρονα, παρόμοιο με το λάιμ, αλλά με λουλουδένιες, φυτικές και ρητινώδεις αποχρώσεις.

Περγαμόντο βιταμίνες

Tο περγαμόντο είναι ένα φρούτο πλούσιο σε βιταμίνες Α, C και βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τερπένια και είναι σημαντική πηγή φλαβονοειδών, αντιοξειδωτικών ουσιών που βοηθούν τον οργανισμό να παραμείνει υγιής. Aκόμα η κατανάλωση περγαμόντου δεν περιέχει παρενέργειες.

Περγαμόντο διατροφική αξία

Το ότι δεν μπορούμε να καταναλώσουμε το περγαμόντο ωμό, αυτό δεν σημαίνει και ότι δεν έχει διατροφική αξία.  Στον παρακάτω πίνακα μπορούμε να δούμε αναλυτικά την διατροφική του αξία. Φυσικά όταν το βρίσκουμε σε γλυκά του κουταλιού ή σε διάφορα αλλά γλυκά η θερμιδική αξία αλλάζει, λόγω των επιπλέον συστατικών.

Ένα μέτριο περγαμόντο περίπου 180 γρ. αποδίδει:

  • 85 θερμίδες
  • 21 g υδατάνθρακες
  • 2 g πρωτεϊνες
  • 72 μg βιταμίνη Α
  •  144 mg βιταμίνη C
  •  70 mg Ασβέστιο
  • 0,1 mg Σίδηρο

Scroll to Top