Χοληστερίνη - SmileVitamins

Χοληστερίνη

Χοληστερίνη

Πιθανότατα να έχετε ακούσει για τη χοληστερίνη, αλλά μπορεί να μην είστε σίγουροι τι ακριβώς είναι.
Η χοληστερόλη ή χοληστερίνη είναι ένας κηρώδης τύπος λίπους, ή λιπιδίου, που κινείται σε όλο το σώμα σας στο αίμα σας.
Τα λιπίδια είναι ουσίες που δεν διαλύονται στο νερό, επομένως δεν διασπώνται στο αίμα. Το σώμα σας παράγει χοληστερόλη, αλλά μπορείτε να τη λάβετε και από τις τροφές. Η χοληστερόλη βρίσκεται μόνο σε τροφές που προέρχονται από ζώα.

Γιατί η χοληστερόλη είναι σημαντική για το σώμα μας;

Κάθε κύτταρο στο σώμα χρειάζεται χοληστερόλη, η οποία βοηθά τις κυτταρικές μεμβράνες να σχηματίσουν τα τοιχώματα. Αυτά τα τοιχώματα προστατεύουν τα περιεχόμενα του κυττάρου ενεργώντας ως φύλακας για το τι πράγματα μπορούν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από το κύτταρο. Η χοληστερόλη φτιάχνεται από το συκώτι και χρησιμοποιείται επίσης από το συκώτι για την παραγωγή χολής, η οποία σας βοηθά να αφομοιώσετε τα τρόφιμα. Η χοληστερόλη είναι επίσης απαραίτητη για την παραγωγή ορισμένων ορμονών και την παραγωγή βιταμίνης D. Το συκώτι σας όταν λειτουργεί σωστά παράγει αρκετή χοληστερόλη για να καλύψει τις ανάγκες του σώματός σας για αυτές τις σημαντικές λειτουργίες.

Ποια είναι τα είδη της χοληστερόλης;

Η χοληστερόλη μεταφέρεται σε όλο το σώμα από τις λιποπρωτεΐνες που βρίσκονται στο αίμα. Αυτές οι λιποπρωτεΐνες αυτές είναι οι εξής:

Η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL) είναι μία από τις δύο κύριες λιποπρωτεΐνες. Η LDL ονομάζεται συχνά «κακή χοληστερόλη».

Η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL) είναι η άλλη κύρια λιποπρωτεΐνη. Η HDL συχνά αποκαλείται «καλή χοληστερόλη».

Οι λιποπρωτεΐνες πολύ χαμηλής πυκνότητας (VLDL) είναι σωματίδια στο αίμα που μεταφέρουν τριγλυκερίδια.

Εάν η χοληστερίνη είναι απαραίτητη, γιατί πρέπει να ανησυχούμε για το πόση έχουμε;

Είναι σημαντικό να έχετε αρκετή χοληστερόλη για να καλύψετε τις ανάγκες σας. Η υπερβολική χοληστερόλη μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. Εάν τα επίπεδα χοληστερόλης σας είναι υψηλά, η κατάσταση ονομάζεται υπερλιπιδαιμία. Εάν τα επίπεδα χοληστερόλης σας είναι χαμηλά, η κατάσταση ονομάζεται υπολιπιδαιμία. Δεν είναι συνηθισμένο να έχουμε πολύ χαμηλά επίπεδα χοληστερόλης, αλλά μπορεί να συμβεί.

Τι είναι η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL);

Μπορεί να νομίζετε ότι είναι περίεργο το γεγονός ότι η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας ονομάζεται κακή χοληστερόλη. Ο λόγος που η LDL είναι κακή είναι επειδή μπορεί να συσσωρευτεί στα τοιχώματα των αρτηριών σας και να τις στενέψει. Οι λιπώδεις εναποθέσεις σχηματίζουν πλάκα που καλύπτει τις αρτηρίες σας και μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη. Αυτή η συσσώρευση ονομάζεται αθηροσκλήρωση.

Οι αρτηρίες είναι τα αιμοφόρα αγγεία που μεταφέρουν αίμα πλούσιο σε οξυγόνο μακριά από την καρδιά σας σε όλα τα άλλα όργανα του σώματος.

Τα λίπη που συνδέονται με τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης και αυτά που πρέπει να ελαχιστοποιήσετε στη διατροφή σας ονομάζονται κορεσμένα και τρανς λιπαρά. Τα κορεσμένα λίπη είναι στερεά ή σαν κερί όταν βρίσκονται σε θερμοκρασία δωματίου. Βρίσκετε ως επί το πλείστον κορεσμένα λίπη σε προϊόντα που προέρχονται από ζώα, όπως το κρέας, το γάλα, το τυρί και το βούτυρο.

Τα τρανς λιπαρά προκύπτουν όταν τα υγρά λίπη περνούν από τη διαδικασία υδρογόνωσης για να γίνουν στερεά. Τα τρανς λιπαρά βρίσκονται σε φαστ φουντ και τηγανητά φαγητά και επίσης χρησιμοποιούνται για να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής επεξεργασμένων τροφίμων όπως τα μπισκότα, τα κράκερ και τα αρτοσκευάσματα.

Τι είναι η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL);

Η HDL ονομάζεται «καλή χοληστερόλη». Είναι καλό γιατί απομακρύνει άλλα είδη χοληστερόλης, (συμπεριλαμβανομένης της LDL), μακριά από τις αρτηρίες. Μπορεί να σας βοηθήσει να σκεφτούμε την HDL ως φορτηγό διανομής και την LDL ως ανατρεπόμενο φορτηγό. Πιστεύεται ότι τα υψηλότερα επίπεδα HDL μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.

Τι είδους τεστ μετρά τη χοληστερόλη;

Όλοι οι άνω των 20 ετών θα πρέπει να μετρούν τα επίπεδα χοληστερόλης τους τουλάχιστον μία φορά κάθε πέντε χρόνια. Ο μικροβιολόγος σας με μια απλή εξέταση αίματος θα σας δείξει πόση χοληστερόλη μεταφέρεται στην κυκλοφορία του αίματός σας. Αυτό το τεστ θα δώσει τα επίπεδα χοληστερόλης σας. Ο μικροβιολόγος σας μπορεί επίσης να πραγματοποιήσει και μια εξέταση που προσδιορίζει το προφίλ λιπιδίων. Αυτή η εξέταση μπορεί να δώσει τις εξής πληροφορίες:

  • Ολική χοληστερόλη.
  • Eπίπεδα LDL.
  • Eπίπεδα HDL.
  • Επίπεδα VLDL και τριγλυκερίδια.
  • Αναλογία μεταξύ χοληστερόλης και HDL (αθηρωματικός δείκτης).

Υπάρχουν προηγμένες δοκιμές που αναλύουν το μέγεθος και το σχήμα των επιπέδων της LDL χοληστερόλης και δίνουν επίσης τον αριθμό των σωματιδίων LDL, αλλά αυτά συνήθως δεν παραγγέλνονται. Ορισμένοι υπεύθυνοι για τη διεξαγωγή δοκιμών λένε ότι τα πιο προηγμένα τεστ είναι καλύτερα στο να υποδεικνύουν ποιος είναι σε κίνδυνο για καρδιακή νόσο, αλλά οι περισσότεροι μικροβιολόγοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι οι συνήθεις εξετάσεις είναι επαρκείς.

Πώς γίνεται η εξέταση ολικής χοληστερόλης ή χοληστερόλης αίματος;

Η εξέταση αίματος είναι μια εξέταση ρουτίνας. Το αίμα λαμβάνεται συνήθως από τη φλέβα στο χέρι σας. Θα καθίσετε και ο μικροβιολόγος θα τυλίξει ένα λαστιχάκι γύρω από το μπράτσο σας, έτσι ώστε η φλέβα να είναι πιο ευδιάκριτη. Στη συνέχεια ο μικροβιολόγος μέσω μιας βελόνας θα τρυπήσει τη φλέβα και θα αφαιρέσει το απαραίτητο για την εξέταση αίμα.

Πώς προετοιμάζεστε για ένα τεστ χοληστερόλης;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, θα χρειαστεί να νηστεύετε για 9 έως 12 ώρες πριν από τη δοκιμή. Βεβαιωθείτε ότι έχετε πει στον μικροβιολόγο σας πόσο καιρό έχει περάσει από τότε που φάγατε ή ήπιατε οτιδήποτε δεν ήταν νερό.

Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις που γίνεται έλεγχος χοληστερόλης χωρίς νηστεία. Αυτό ισχύει για τεστ που γίνονται σε προληπτικούς ελέγχους υγείας και μπορεί να ισχύει για άτομα κάτω των 20 ετών ή για άτομα που δεν μπορούν να νηστέψουν.

Ορισμένες ιατρικές εταιρείες πιστεύουν ότι η νηστεία δεν είναι απαραίτητη για να έχουμε μια αληθινή εικόνα των επιπέδων λιπιδίων στο αίμα, ενώ κάποιες άλλες ιατρικές εταιρείες υποστηρίζουν την πεποίθηση ότι η νηστεία δίνει μια καλύτερη ιδέα για τον κίνδυνο καρδιακής νόσου ενός ατόμου. Θα πρέπει να είστε ξεκάθαροι για το αν χρειάζεται ή όχι να νηστεύετε και για πόσο καιρό, πριν πάτε για την εξέταση αίματος.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να ληφθούν αποτελέσματα από ένα τεστ χοληστερόλης;

Τα αποτελέσματά σας θα είναι συχνά διαθέσιμα μέσα σε μία ή δύο ημέρες. Στην περίπτωση προβολών και δοκιμών με δακτυλικό ραβδί, θα λάβετε αποτελέσματα αμέσως. Σε κάθε περίπτωση, θα θέλετε να μιλήσετε με τον μικροβιολόγο σας για να συζητήσετε τα αποτελέσματα. Τα αποτελέσματα δίνονται συχνά ως χιλιοστόγραμμα ανά δεκατόλιτρο (mg/dL).

Είναι ακριβή τα κιτ ελέγχου χοληστερόλης στο σπίτι;

Η απάντηση είναι ναι εάν οι δοκιμές φέρουν την ένδειξη “πιστοποίηση CDC”. Αυτό σημαίνει ότι τα περιεχόμενα έχουν εγκριθεί από το Cholesterol Reference Method Laboratory Network, μια ομάδα που συνεργάζεται με τους κατασκευαστές δοκιμών, τα εργαστήρια και τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) για να βεβαιωθεί ότι οι εξετάσεις είναι ακριβείς. Τα κιτ αυτά έχουν και διαφορετικά κόστη, όσο μεγαλύτερη ακρίβεια έχει η μέθοδος μέτρησης της χοληστερόλης, τόσο πιο ακριβά είναι. Είναι βέβαια καλύτερο να πραγματοποιείτε τις εξετάσεις χοληστερόλης σε μικροβιολογικό εργαστήριο καθώς ο μικροβιολόγος μπορεί να πραγματοποιήσει καλύτερη εξέταση.

Ποια είναι τα φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης;

Τα φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και το φύλο σας. Αυτές οι οδηγίες-πίνακες δείχνουν τα επιθυμητά ολικά, LDL και HDL επίπεδα ανά ηλικία και φύλο.

Ηλικία και φύλοΣυνολική ΧοληστερίνηLDLHDL
Άτομα  19 ετών και κάτωΛιγότερο από 170mg/dLΛιγότερο από 110 mg/dL Περισσότερο  από 45 mg/dL
Άνδρες από 20 ετών και πάνω125 mg/dL μέχρι 200 mg/dLΛιγότερο από 100 mg/dLΠερισσότερο από 40 mg/dL
Γυναίκες από 20 ετών και πάνω125 mg/dL. Μέχρι 200 mg/dLΛιγότερο από 100 mg/dLΠερισσότερο από 50mg/dL

Επίπεδα LDL χοληστερόλης

Εάν δεν πάσχετε από καρδιακή νόσο ή ασθένεια των αιμοφόρων αγγείων και δεν διατρέχετε υψηλό κίνδυνο να αναπτύξετε καρδιακή νόσο τότε η LDL χοληστερίνη σας χρειάζεται να είναι κάτω από 100 mg/dL. Εάν έχετε όντως κάποιο καρδιαγγειακό πρόβλημα υγείας ή είστε παχύσαρκοι ή έχετε διαβήτη τότε χρειάζεται το επίπεδο LDL χοληστερόλης σας να είναι χαμηλότερο από 70 mg/dL.

Τριγλυκερίδια

Τα τριγλυκερίδια είναι σημαντικά επειδή το μεγαλύτερο μέρος του λίπους στο σώμα σας βρίσκεται με την μορφή των τριγλυκεριδίων. Αυτά τα επίπεδα είναι συχνά υψηλότερα σε άτομα που έχουν διαβήτη ή που είναι παχύσαρκα. Για τα τριγλυκερίδια, ισχύει το εξής:

  • Φυσιολογικά αν είναι μικρότερα από 150.
  • Οριακά υψηλά αν είναι 150-199.
  • Υψηλά αν είναι 200-499.
  • Πολύ υψηλό εάν είναι 500 ή υψηλότερα.

Επίπεδα HDL χοληστερόλης

Ο αριθμός που θέλετε να είναι υψηλότερος είναι ο αριθμός για την HDL (θυμηθείτε, είναι η καλή χοληστερόλη).

Η HDL κάτω των 40 θεωρείται φτωχή και παράγοντας κινδύνου για καρδιακές παθήσεις σε άνδρες και γυναίκες.

Ο στόχος HDL για τους άνδρες είναι 40 ή υψηλότερος και η επίτευξη αυτού θεωρείται καλό. Ο στόχος HDL για τις γυναίκες είναι 50 ή υψηλότερος και η επίτευξη αυτού θεωρείται καλό. Η HDL 60 ή μεγαλύτερη θεωρείται ότι είναι η βέλτιστη και παρέχει προστασία από καρδιακές παθήσεις.

Μπορούν τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης να είναι πολύ χαμηλά; Μπορεί τα επίπεδα της «καλής» χοληστερόλης να είναι πολύ υψηλά;

Παρόλο που δεν υπάρχει ξεκάθαρος αριθμός σχετικά με το πολύ χαμηλό επίπεδο LDL, τα επίπεδα κάτω των 40 mg/dL μπορεί να σχετίζονται με ορισμένα προβλήματα υγείας, όπως η κατάθλιψη/άγχος και το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Ωστόσο, υπάρχουν δεδομένα από κλινικές δοκιμές που υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις βλάβης όταν οι LDL παραμένουν <40 mg/dl στη θεραπεία με στατίνες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, γενετικές παθήσεις μπορεί να σας κάνουν να έχετε πολύ χαμηλά επίπεδα χοληστερόλης. Σε άλλες περιπτώσεις, διατροφικά προβλήματα, ορισμένοι καρκίνοι, υποθυρεοειδισμός και ορισμένες λοιμώξεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν χαμηλά επίπεδα χοληστερόλης. Οι ερευνητές μελετούν τις επιπτώσεις της υπερβολικής HDL, της καλής χοληστερόλης. Δεν έχουν καταλήξει σε συμπεράσματα, αλλά έχουν γίνει μελέτες σχετικά με την πιθανή σχέση μεταξύ της υψηλής HDL και του καρκίνου, και του μεγαλύτερου κινδύνου καρδιακής προσβολής μεταξύ των υψηλού κινδύνου. Η υπερβολικά υψηλή HDL (>100 mg/dL) μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας.

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τα επίπεδα χοληστερόλης;

Διάφοροι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα χοληστερόλης σας. Κάποιοι από αυτούς είναι οι εξής:

Διατροφή: Τα κορεσμένα λιπαρά, τα τρανς λιπαρά και η χοληστερόλη στα τρόφιμα που τρώτε αυξάνουν τα επίπεδα χοληστερόλης. Προσπαθήστε να μειώσετε την ποσότητα των κορεσμένων λιπαρών, των τρανς λιπαρών και της χοληστερόλης στη διατροφή σας. Αυτό θα σας βοηθήσει να μειώσετε το επίπεδο χοληστερόλης στο αίμα σας. Τα κορεσμένα και τρανς λιπαρά έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στη χοληστερόλη του αίματος.

Βάρος: Εκτός από παράγοντας κινδύνου για καρδιακές παθήσεις, το υπερβολικό βάρος μπορεί επίσης να αυξήσει τα τριγλυκερίδια σας. Η απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των επιπέδων των τριγλυκεριδίων και στην αύξηση της HDL.

Άσκηση: Η τακτική άσκηση μπορεί να μειώσει τα επίπεδα ολικής χοληστερόλης. Η άσκηση έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στη μείωση των τριγλυκεριδίων και στην αύξηση της HDL. Θα πρέπει να προσπαθήσετε να είστε σωματικά δραστήριοι για 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.

Ηλικία και φύλο: Καθώς μεγαλώνουμε, τα επίπεδα χοληστερόλης αυξάνονται. Πριν από την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες τείνουν να έχουν χαμηλότερα επίπεδα ολικής χοληστερόλης από τους άνδρες της ίδιας ηλικίας. Μετά την εμμηνόπαυση, ωστόσο, τα επίπεδα LDL των γυναικών τείνουν να αυξάνονται και η HDL μπορεί να πέσει.

Κληρονομικότητα: Τα γονίδιά σας καθορίζουν εν μέρει πόση χοληστερόλη παράγει το σώμα σας. Η υψηλή χοληστερόλη στο αίμα μπορεί να εμφανιστεί σε οικογένειες.

Πώς αντιμετωπίζεται η υψηλή χοληστερόλη;

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να μειώσετε την υψηλή χοληστερόλη στο αίμα (ολική χοληστερόλη), συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στον τρόπο ζωής ή της φαρμακευτικής αγωγής ή και των δύο. Ο γιατρός σας θα συνεργαστεί μαζί σας για να καθορίσει ποια θεραπεία (ή συνδυασμός θεραπειών) είναι η καλύτερη για εσάς.

Ο γιατρός σας θα σας υποδείξει τι αλλαγές στην καθημερινότητά σας είναι αυτές που μπορείτε να πραγματοποιήσετε ώστε να βελτιώσετε την χοληστερόλη σας. Κάποιες από αυτές τις αλλαγές είναι συνήθως οι εξής:

  • Αποφύγετε το κάπνισμα. Εάν καπνίζετε, κόψτε το. Το κάπνισμα είναι κακό για σας με πολλούς τρόπους και η μείωση του επιπέδου της καλής χοληστερόλης σας είναι ένας από αυτούς.
  • Αλλάξτε τον τρόπο που τρώτε. Περιορίστε τον αριθμό των τρανς και κορεσμένων λιπαρών. Τρώτε υγιεινές για την καρδιά τροφές όπως φρούτα, λαχανικά, πουλερικά, ψάρια και δημητριακά ολικής αλέσεως. Περιορίστε το κόκκινο κρέας, τα ζαχαρούχα προϊόντα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παρασκευάζονται με πλήρες γάλα.
  • Ασκηθείτε περισσότερο. Προσπαθήστε να κάνετε περίπου 150 λεπτά σωματικής δραστηριότητας κάθε εβδομάδα ή περίπου 30 λεπτά την ημέρα για τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.
  • Διατηρήστε ένα υγιές βάρος. Εάν πρέπει να χάσετε βάρος, μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με ασφαλείς τρόπους για να το κάνετε αυτό. Θα δείτε αποτελέσματα ακόμη και πριν φτάσετε στο ιδανικό σας βάρος. Η απώλεια ακόμη και του 10% του σωματικού σας βάρους κάνει τη διαφορά στα επίπεδα χοληστερόλης σας.
  • Μειώστε την επίδραση των αρνητικών συναισθημάτων. Μάθετε υγιείς τρόπους αντιμετώπισης του θυμού, του στρες ή άλλων αρνητικών συναισθημάτων.
  • Ελέγξτε το σάκχαρο και την αρτηριακή πίεση. Βεβαιωθείτε ότι ακολουθείτε τις οδηγίες του γιατρού σας για τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, ειδικά εάν έχετε διαβήτη, και για τη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης σε υγιές εύρος.

Χοληστερίνη, ποιες τροφές απαγορεύονται

Είναι καλό να αποφύγετε το κόκκινο κρέας, τα γλυκά, το αλκοόλ, ενώ αντίθετα φροντίστε να καταναλώσετε όσα περισσότερα φρούτα και λαχανικά μπορείτε.  Συμβουλευτείτε έναν διαιτολόγο για ποια είναι η διατροφή που έχετε ανάγκη και σας ταιριάζει.

Scroll to Top